نماز عارف وارسته

حاتم اصمّ كه از عابدان وارسته و مخلص بود. یكى از مسلمین بنام عصام /;

\بن یوسف نزد او آمد و از روى اعتراض به او گفت : تو چگونه نماز مى خوانى ؟
حاتم گفت : هنگامى كه وقت نماز فرا مى رسد، برمى خیزم وضوى ظاهرى و وضوى باطنى مى گیرم .
عصام گفت :وضوى باطنى چگونه است ؟
حاتم گفت : در وضوى ظاهر، اعضاى وضو را با آب مى شویم ، اما در وضوى باطن آن اعضاء را با هفت خصلت مى شویم :

1- توبه

2- پشیمانى از گناهان سابق

3- ترك دلبستگى به دنیا

4- ترك تعریف و ستایش مخلوقات

5- ترك ریاست مادى

6 - ترك كینه

7 - ترك حسادت .
سپس به مسجد مى روم و آماده نماز مى شوم ، در حالى كه:

كعبه را پیش رو مى بینم و خود را در برابر خداى بزرگ یكپارچه محتاج مى نگرم . گویى در محضر خدا هستم ، بهشت را در طرف راست و دوزخ را در طرف چپ و عزرائیل را پشت سر خود مشاهده مى كنم و گویى پاهایم روى پل صراط قرار گرفته است و این نماز، آخرین نماز من است ؛ سپس نیّت مى كنم و تكبیر پاك مى گویم و حمد و سوره را با تفكّر و تاءمّل مى خوانم ؛ آنگاه ركوع را با تواضع و خشوع انجام مى دهم ، و سپس سجده را با تضرع و زارى بجا مى آورم و تشهّد را با امید مى خوانم و سلام نماز را با اخلاص مى گویم . مدّت سى سال است كه نماز من این گونه است .
عصام به حاتم گفت : این گونه نماز خواندن را شخصى غیر از تو نمى تواند انجام دهد.
سپس گریه سختى كرد و از خدا خواست كه چنین حالت عبادت را به او عنایت كند.